ODSŁONIĘCIE POMNIKA - OFIAROM PACYFIKACJI WZDOŁÓW

W dniu 10 kwietnia 2010 r. w przeddzień 67 rocznicy pacyfikacji Wzdołów przywołaliśmy pamięć 20 ofiar, które zginęły z rąk hitlerowców.
Trochę historii o tym, co działo się na Ziemi Wzdolskiej w dniu 11 kwietnia 1943 roku.
Jak zapisano w kronikach parafii Wzdół, tego dnia wczesnym rankiem zjechała do Wzdołu karna ekspedycja żandarmerii z Końskich. Żandarmi uzyskali informację od wcześniej ujętego partyzanta z oddziału „Narbutta”, że rodziny Łubków i Boczarskich zamieszkałych na Kapkazach oraz Władysława i Wawrzyńca Furmańczyków zamieszkałych na Wiącce pomagają partyzantom, przetrzymują broń a sami gospodarze i ich synowie czynnie biorą udział w ruchu oporu. Żandarmi otoczyli zagrody wymienionych rodzin i wyciągnęli z domów tam zgromadzonych. Wszystkich aresztowano. Najokrutniej obeszli się z rodziną Władysława Furmańczyka. Żonę Eugenię z rocznym dzieckiem zastrzelili na podwórku, a dwójkę starszych dzieci zasztyletowali, wrzuciwszy do znajdującego się na podwórku dołu i przykryli wrotami. W czasie obławy zginęli też Marianna Furmańczyk - sąsiadka Furmańczyków oraz dwóch przypadkowych przechodniów: Wincenty Kwietniewski z Bodzentyna i Mieczysław Zych z Klonowa. Pozostałych popędzono przez pola do Wzdołu Rządowego i tam zamknięto w stodole. W samo południe 11 kwietnia 1943r. żandarmi kolejno wyprowadzali aresztowanych i rozstrzeliwali na znajdującej się w pobliżu łące pomiędzy wioskami Wiącka i Wzdoł Rządowy. Łącznie w czasie pacyfikacji zginęło 20 osób, jak podają kroniki parafialne Wzdołu - 14 kwietnia wieś przygotowała trumny i urządziła manifestacyjny pochówek ofiar mordu. Ofiary spoczęły w mogile zbiorowej na cmentarzu parafialnym we Wzdole.
To co przeżyło jedno pokolenie, kolejne przechowuje w sercu i pamięci. Przedstawiciele rodzin pomordowanych w tym Pan Norbert Boczarski, postanowili, w miejscu rozstrzelania postawić trwały pomnik upamiętniający tę tragedię. Do Komitetu Budowy Pomnika zaproszono Pana Marka Kraka - Burmistrza MiG Bodzentyn, Pana Andrzeja Jarosińskiego - Przewodniczącego Rady Miejskiej w Bodzentynie, Ks. Stanisława Pichetę - Proboszcza Parafii Wzdół. Honorowy Patronat nad uroczystością objęli: Pan Adam Jarubas - Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, Pan Zenon Janus - Starosta Kielecki oraz Koło ŚZZAK 4 PP Legionów w Kielcach. Przewodnictwo nad Komitetem powierzono Januszowi Wojkowskiemu - Dyrektorowi Zespołu Szkół we Wzdole Rządowym. Pomnik wykonano w Strzegomiu. Jest on wyrazem pamięci pomordowanych, którzy stanęli do nierównej waliki o wolną i niepodległą Polskę, wiernym do końca ideałom:


BÓG - HONOR - OJCZYZNA


Na stronie frontowej granitowego obelisku wyryto napis następującej treści:
11.04.1943 r. za działalność konspiracyjną, walkę o wolną i niepodległą Polskę i pomoc oddziałom partyzanckim, zostali rozstrzelani przez niemieckiego okupanta:
1. Boczarski Bronisław lat 50
2. Boczarski Jan 47
3. Boczarski Tadeusz 24
4. Boczarski Marian 15
5. Furmańczyk Eugenia 27
6. Furmańczyk Leokadia 9
7. Furmańczyk Anna 5
8. Furmańczyk Eugeniusz 11 miesięcy
9. Furmańczyk Zofia lat 34
10. Furmańczyk Marian 8
11. Furmańczyk Michalina 3
12. Furmańczyk Krystyna 1
13. Łubek Agnieszka 38
14. Łubek Zofia 15
15. Łubek Anna 11
16. Kwietniewski Wincenty 77
17. Rabajczyk Marianna 55
18. Zych Mieczysław 17
19. Kobieta N/N Rozalia ok. 45
20. Nazwiska nie ustalono
Zginęli oddając ducha swego Bogu, a ciało Ojczystej Ziemi
Wzdół Rządowy 11.04.2010r.

W dniu 27 marca 2010 r. dzięki odpowiednim przygotowaniom i zmysłowi organizacyjnemu obelisk bez przeszkód postawiono na wyznaczonym miejscu.
W dniu 10 kwietnia 2010 r. odbyła się uroczystość na którą złożyły się:
∗ Uroczyste wprowadzenie pocztów sztandarowych.
O godz. 1000 Ks. St. Picheta - proboszcz Parafii Wzdół w towarzystwie prefekta ks. Rafała Zymana uroczyście wprowadzili zgromadzone poczty sztandarowe i zaproszonych gości do świątyni.
∗ Powitanie.
Wszystkich zebranych powitał Dyrektor Zespołu Szkól we Wzdole Rządowym - Janusz Wojkowski, który w pierwszych słowach poinformował zebranych o katastrofie prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem. Następnie powitał poczty sztandarowe, przedstawicieli pomordowanych z rodzin Boczarskich, Łubków, Furmańczyków, Marianny Rabajczyk, Wincentego Kwietniewskiegi, Mieczysław Zycha, Marszałka Województwa Świętokrzyskiego Pana Adama Jarubasa, Starostę Powiatu Kieleckiego Pana Zenona Janusa, liczną delegację członków Światowego Związku Żołnierzy AK z Koła 4 PP Legionów AK z Kielc i Odziału Wybranieckich oraz wszystkich zgromadzonych na uroczystości.
∗ Montaż słowno - muzyczny.
Po powitaniach i prezentacji dyrektor szkoły zaprosił do wysłuchania programu artystycznego w wykonaniu uczniów Zespołu Szkół we Wzdole. Treści zawarte w programie oraz pieśni w wykonaniu chóru szkolnego, potęgowane atmosferą wzdolskiej świątyni wywarły na słuchaczach bardzo mocne wrażenie.
∗ Msza Święta.
Po zakończonym programie odprawiono Mszę Świętą koncelebrowaną w intencji ofiar pacyfikacji Wzdołu i ofiar katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem. Mszę Świętą odprawili Ks. Stanisław Picheta i Ks. Rafał Zyman. Wszyscy słuchający byli pod wrażeniem słów homilii wypowiedzianych przez młodego kaznodzieję.
∗ Uroczystości przed pomnikiem.
Po zakończonej Mszy Świętej wszyscy uczestnicy autobusami i samochodami podjechali na koniec Wzdołu Rządowego, a tam w procesji przemieścili się do miejsca, gdzie znajduje się pomnik. Uroczystość rozpoczęła się odegraniem hymnu narodowego, a następnie dokonano odsłonięcia przykrytego biało-czerwonym płótnem obelisku. Odsłonięcia dokonali przedstawiciele rodzin: Boczarskich - Anna Kralka i Helena Wieczorek, Łubków - Józef Krzciuk, Furmańczyków - Anna Zając i Jadwiga Furmańczyk oraz córka Marianny Furmańczyk - Helena Cieślik. Poświęcenia pomnika dokonał Ks. Stanisław Picheta. Następnie pod fundament pomnika włożono w specjalnej kapsule Akt erekcyjny. Treść aktu odczytał Pan Norbert Boczarski. Po odczytaniu aktu młodzież szkolna przedstawiła zebranym „Apel poległych”. Po apelu pod pomnikiem złożono wiązanki i zapalono znicze. Na zakończenie uroczystości orkiestra zagrała Rotę, a rzęsisty deszcz nie pozwolił zebranym na dłuższą chwilę zadumy i refleksji. Po zakończeniu uroczystości odsłonięcia pomnika zaproszeni goście spotkali się w budynku Zespołu Szkół we Wzdole Rządowym. Wszyscy byli pod dużym wrażeniem, gratulowali organizatorom pomysłu i sprawności organizacyjnej, a wykonawcom programów artystycznych wysokiego poziomu i trafnie dobranych treści.
Komitet organizacyjny składa serdeczne podziękowania:
- Pocztom sztandarowym: 4 PP Legionów AK Kielce, SP Bodzentyn, SP Daleszyce, SP Gózd, SP Łączna, Gimnazjum Bodzentyn, LO Bodzentyn, Związku Kolejarzy Koło Wzdół, ZMK Wzdół, Zespołu Szkół we Wzdole za podniesienie rangi uroczystości,
- Orkiestrze dętej OSP w Bodzentynie pod dyrekcją Kazimierza Podrazy za uświetnienie uroczystości,
- Księżom za ofiarę Mszy Świętej i homilię, obsłudze kościelnej za przygotowanie świątyni i oprawę muzyczną Mszy Świętej,
- Delegacjom szkół: SP Gózd, SP Łączna, SP Daleszyce, SP Bodzentyn, Gimnazjum Bodzentyn, LO Bodzentyn, LO im. S. Żeromskiego w Kielcach za udział w uroczystości, złożenie wiązanek i zapalenie zniczy,
- Rodzinom pomordowanych za liczny udział, złożenie wiązanek i zapalenie zniczy,
- Gościom honorowym: Panu marszałkowi Adamowi Jarubasowi, Panu Staroście Zenonowi Janusowi za udział, złożenie kwiatów i pomoc organizacyjną,
- Żołnierzom ŚZŻAK z 4 pp Legionów w Kielcach i Oddziału DW „Wybranieccy” za pomoc organizacyjną, podniesienie rangi uroczystości, złożenie wiązanek,
- Serdeczne podziękowania skierowane są dla Państwa Anny i Stanisława Michtów - właścicieli działki, na której usytuowano obelisk,
- Szczególne podziękowania dla Pana Marka Kraka Burmistrza MiG Bodzentyn, Pana Andrzeja Jarosińskiego Przewodniczącego Rady Miejskiej w Bodzentynie, radnych oraz pracowników Urzędu MiG Bodzentyn za wszelką pomoc, w tym finansową,
- Gorące podziękowania dla fundatorów i wszystkich osób, którzy pomogli przy budowie pomnika,
- Serdeczne podziękowania skierowane do uczniów i nauczycieli Zespołu Szkół we Wzdole.
Program artystyczny prezentowany w kościele i Apel Poległych przygotowała Pani Teresa Rynkowska i Pan Tomasz Łukowiec.
Ofiary i cierpienie w czasie II wojny światowej zaowocowały Wolną Ojczyzną. Pamięć o tych ofiarach i cierpieniach trwa do dziś w wielu sercach, a granitowy obelisk niech o nich przypomina następnym pokoleniom.

Janusz Wojkowski

 

 

START     |     OPIS     |     OFERTA     |     DZIAŁALNOŚĆ     |     KONTAKT    

© 2007 Urząd Miasta i Gminy w Bodzentynie